Reactie op derde advies van de Expertgroep

Wijk aan Zee, 2 juli 2026

De Expertgroep Gezondheid Ijmond heeft haar derde advies uitgebracht. De Expertgroep Gezondheid Ijmond is in het leven geroepen om in aanloop tot de afspraken tussen Tata Steel en de Staat, ervoor te zorgen dat er bij de verstrekking van 2 mld subsidie door de Staat, de gezondheid voor de omwonenden geborgd zal zijn.

Wij waarderen het dat de expertgroep blijft benadrukken dat gezondheid niet achteraf mag worden meegewogen, maar vanaf het begin leidend moet zijn.

De expertgroep stelt in dit ongevraagde advies aan de Tweede Kamer dat op dit moment teveel zaken te onduidelijk zijn om de gezondheidswinst tijdens en na de realisatie van de verduurzamingsplannen,  te kunnen waarborgen. Hiervoor zijn heldere doelen en effecten nodig die nu nog ontbreken. Hierdoor is het straks niet mogelijk om te controleren of de verduurzamingsmaatregelen die Tata op termijn gaat uitvoeren, op het gebied van gezondheid het gewenste effect zullen hebben. De expertgroep stelt dan ook een uitgebreidere monitoring voor, wat betekent dat niet alleen de uitstoot gemeten zal moeten worden maar ook het effect van de uitstoot op de omwonenden.

Daarom is de GezondheidsEffectRapportage, de GER, cruciaal. Die moet niet alleen vooraf worden gebruikt, maar worden uitgewerkt tot een instrument om de maatwerkafspraken te evalueren en zo nodig bij te sturen. Net zoals de expertgroep, vindt Frisse Wind dat gezondheidsgerichte monitoring, met de GER als basis, expliciet moet worden opgenomen in de maatwerkafspraken met Tata Steel.
Ook onderschrijven wij het belang van openbaarheid van meetgegevens van Tata Steel. Omwonenden hebben recht op inzicht in de uitstoot en de gevolgen daarvan voor hun leefomgeving. Daarbij moet niet alleen gekeken worden naar de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen en (ultra) fijnstof , maar ook naar geurhinder, geluidhinder en andere vormen van overlast die het dagelijks leven van omwonenden beïnvloeden.

Frisse Wind vindt dat de Expertgroep Gezondheid IJmond ook na het sluiten van de maatwerkafspraken een belangrijke rol in monitoring en bijsturing zou moeten innemen. Juist gedurende het proces is onafhankelijke deskundigheid nodig om te toetsen of de afspraken daadwerkelijk leiden tot gezondheidswinst voor omwonenden.